Als therapeut mee in de dans gestapt: terug afstemming vinden.

Een kern van onze houding als EFT-therapeuten is om een goede band op te bouwen en te onderhouden met onze cliënten. Uit hechtingsperspectief is dit noodzakelijk omdat wij eerst een tijdelijke veilige haven willen zijn voor onze patiënten. Hiervoor willen we emotioneel bereikbaar, responsief en betrokken zijn, m.a.w. afgestemd op de anderen.


Met onze afstemming helpen we onze patiënten hun emoties beter te reguleren en doorheen de interventies helpen we hen bij het doorwerken van hun emoties en het herstructureren van hun interacties. Dat is allemaal prachtig als de gewenste veranderingsgebeurtenissen optreden. De meesten onder ons kwamen naar EFT als afgestemde therapeuten die er pogen voor te zorgen dat hun eigen kwetsuren het therapeutische proces niet verstoren. Binnen EFT zijn we niet bezig om de emotie van één persoon maar van twee personen te co-reguleren, terwijl we ondertussen de cyclus blijven opsporen. Het kan heel vervelend zijn wanneer we zelf geprikkeld raken door de reactiviteit van onze patiënten of door de intensiteit van hun onderlinge relatie. Hierdoor kunnen we ons vermogen verliezen om in het moment open en responsief te blijven. We kunnen onze opleiding om te vertragen ook gebruiken om dat deel van ons te bereiken dat zich zeker voelt als therapeut om zo opnieuw af te stemmen. Hier volgen een paar stappen die je kunnen helpen wanneer je zelf geprikkeld werd in de relatie met het koppel.

Ten eerste

Erken dat je eigen reactiviteit goed is. Het is goed te weten dat als er reactiviteit in de kamer is, je deze zult opmerken en horen. De bonus is dat je ze ook zal voelen. Je kan de reactiviteit van het koppel sneller voelen dan dat je ze cognitief kan registreren. Je bent niet alleen een mens, je bent ook goed opgeleid de anderen hun ervaring binnen te laten. Als therapeut heb je een goed ontwikkeld ‘spiegelneuronen systeem’. Natuurlijk heb je een respons en voel je reactiviteit. Deze gevoeligheid ontwikkelen helpt je om een geweldig EFT-therapeut te worden als je weet wat met de reactiviteit aan te vangen.

Ten tweede

Benoem voor jezelf je reactieve respons in de sessie als je al niet gebruik maakt van je respons om de sessie te leiden naar waar je wil gaan. Wat voel je? Wat denk je? Wat doe je? Zorg ervoor dat je responsen jou bekend zijn en dat je ze accepteert.

Ten derde

Benoem ook je gevoeligheid of kwetsbaarheid. Wat is je angst onder de uitgelokte respons? Soms is het niet meer dan dat je de ervaring van het koppel binnen neemt en nog niet weet wat te doen met al die energie. Je kan jezelf afvragen of er een patroon is. Is het bijvoorbeeld in het algemeen makkelijker voor mij om mee te trillen met de terugtrekker of met de aanklamper? Kennisnemen van wat je gewoonlijk doet, binnen en buiten de sessie, kan je helpen om anders te reageren in de sessie.

Ten vierde

Ontwikkel vervolgens – gewapend met het nieuwe bewustzijn van de eerste drie stappen – enkele zinnen die je kunnen helpen om weer beter af te stemmen wanneer je innerlijk reactief reageert. Deze zinnen zijn bedoeld om je te helpen vertragen en het afstemmen weer op gang te brengen. Je kan deze zinnen opschrijven of inoefenen en je kan enkele interventies om het koppel verder te helpen vertragen inoefenen en inbedden in het relationele kader. Het verzoek aan het koppel kan een primaire emotie aanspreken en zo meer openheid, reflexiviteit en nieuwsgierigheid opwekken in jou en in hen. Bijvoorbeeld:

  • “Oh, help me even hier, dit wil ik echt begrijpen. Geef me even een momentje”.
  • “Hier gebeurde juist iets, kunnen we hier even bij blijven, Ik zou dit goed willen begrijpen, het lijkt belangrijk.”
  • “Excuus, zullen we dit even vertragen. Dit lijkt belangrijk”
  • “Excuseer, aub help mij eens even. Ik denk dat hier juist iets gebeurde en ik zou ons willen vertragen zodat we het kunnen begrijpen”.

Het belangrijke dat juist gebeurde is dat jij geprikkeld raakte. Je voelde je eigen reactiviteit. Wanneer je de herkenning van je eigen geprikkeld raken gebruikt als een begin van een open samenwerking, dan helpt dit om van jou een veilige basis te maken. Je antwoord is congruent, het nodigt je patiënten uit tot het bieden van hulp en het onderbreekt de escalatie. Het biedt je ook even de ademtijd om je volgende beweging voor te bereiden, zodat je terug kan afstemmen.

Ten vijfde

Nu dat we de escalatie vertraagd hebben en terug stevig op onze benen staan, denk dan aan de tegengestelde actie. Als je je geneigd voelt je terug te trekken, kan je bewust inzoomen of een beweging maken in de richting van emotioneel engagement, door gebruik te maken van interventies als reflecteren en valideren, empathische veronderstellingen en evocatieve vragen en antwoorden geven. Bijvoorbeeld: “Zo dus, help mij begrijpen wat hier gebeurt. Wat je zegt is, ‘ik zie deze muur en dan word ik boos’. Dat begrijp ik. Terwijl je dit zegt zit er een toon in je stem, alsof dit je pijn doet, alsof het pijn doet wanneer je meent te voelen dat je mogelijk niet zo speciaal bent in haar ogen. Is dat het?”. Wanneer je je eerder geneigd voelt te gaan aanklampen, wil je liever vertragen en uitzoomen of eerder de aandacht richten op hun onderlinge strijd en meer systemische interventies gebruiken zoals tracking en het reflecteren van de cyclus, om zo hun interactie te herkaderen en te valideren. Bijvoorbeeld, “Mag ik eens zien of ik dit goed begrijp. Je poogt de woede te vermijden en daarom breng je minder tijd met elkaar door, je blijft bezig op het werk. Dat is alsof je naar een veiligere plaats gaat, waar niemand kwaad op je wordt en waar er minder gevaar is voor ruzie, of om de ander teleur te stellen. Dat moet niet makkelijk zijn om dit te voelen”?

Gedurende een recente supervisie was net wat hierboven beschreven staat een omwenteling voor Kristina Jackson. Zij vertelt hoe dit kwam na een live supervisie sessie waar de therapeut met een oortje verbonden was met de supervisor. Met het oortje in vertelt Kristina ‘ik was tegelijk gespannen en nog meer dan dat gerustgesteld. Mijn supervisor zou wel tussen komen indien ik verloren zou lopen in de sessie. Ik kon bij het moeilijke koppel blijven, hen vertragen en verhinderen dat zij zouden verdwijnen in het vergeetputje van de inhoud. De volgende week zag ik dit koppel opnieuw. De sessie verliep vlot met goede momenten met het koppel, waar we samen in het moment konden blijven. Ik kon hen vertragen wanneer zij begonnen te escaleren. Maar er waren ook andere momenten waarop ik mij erg gespannen en angstig voelde – zowel hun angst als de mijne. Het koppel versnelde en ik versnelde mee. Ik had niet de veiligheid van een supervisor in mijn oor. Daarna bekeek ik mijn andere video’s op zoek naar momenten waar ik meegenomen werd in hun angst. In het verleden was ik erg streng en hard voor mezelf over die momenten. Veel van mijn vergissingen traden op bij het angstig versnellen met het paar. Mijn AHAH-moment trad op toen ik mij realiseerde dat het aanvoelen van hun angst niet het begin was van een vergissing.

De spanning die ik bij hen voelde was geen teken dat ik een slechte therapeut was. Ik leerde dat het herkennen van het ongemakkelijke gevoel dat ik krijg wanneer koppels escaleren als een ‘teken’ kon functioneren voor mij als therapeut. De AHAH gaf een nieuwe betekenis aan afstemming. De momenten dat ik angstig word helpen mij beter te begrijpen wat er op dat moment omgaat in het paar. Zij vertellen minder over mijn onkunde. Het leren herkennen van de angstige gevoelens bij het koppel en bij mezelf gaven mij een nieuw gereedschap in mijn therapeutisch handelen. Ik werkte voordien hard om mij minder angstig te voelen, nu werk ik harder om mijn angst te begrijpen en aan te wenden als een geschenk. Daardoor werd het een beetje makkelijker om bij de moeilijke gevoelens stil te blijven staan, aanwezig te blijven bij mijn patiënten en om de EFT-wegenkaart te blijven onthouden. Meestal ben ik dankbaar om ‘mee’ te voelen met mijn patiënten.’

Kristina zet hier afstemmen in een mooi perspectief. We kunnen onze gevoelens gebruiken als een teken. Als we reactief worden met hen kunnen we dit als teken gebruiken om het proces in het heden te leiden.


Rebecca Jorgensen, PhD
Certified EFT Supervisor & Trainer
San Diego Center for EFT
Kristina Jackson, MS, MFT
Hermosa Beach, CA

Share Button

Comments are closed.