Therapeutische impasses in EFT: de therapeutische band.

Er zijn vele redenen waarom er een impasse kan ontstaan tijdens een EFT therapie. Meest voorkomend zijn de impasses die in verband staan met de therapeutische relatie. Een therapeutische relatie heeft op zijn minst drie elementen: de cliënten 1) voelen een warme ondersteunende band met de therapeut, 2) zien de taken en vragen die de therapeut hen stelt als relevant en helpend, 3) delen dezelfde doelen voor therapie met de therapeut. Deze vragen kan je jezelf stellen om de kwaliteit van de therapeutische relatie te evalueren:
• Bezorg ik iedere partner de nodige ruimte om over de eigen ervaring te spreken?
• Hoe goed voel ik mij afgestemd op iedere partner?
• Welke emoties komen op wanneer ik over het koppel en over elke partner nadenk?

Tekenen van problemen in de therapeutische relatie.

Onderstaande is een lijst van mogelijke indicatoren van een problemen in de therapeutische relatie:
• Het systemisch perspectief verliezen en één van de partners pathologiseren, zich scharen achter de ‘meest redelijke’ of ‘ de meest bereikbare’ partner.
• Negatieve gevoelens ontwikkelen tegenover een of beide partners (gefrustreerd, boos, geïntimideerd voelen).
• Moeilijkheden ondervinden om de primaire emoties van de cliënten te bereiken.
• Cliënten bieden weerstand tegen of reageren niet op de basale EFT interventies.
• Cliënten weigeren om emotionele risico’s te nemen.
• De cyclus, of een praatlustige partner, nemen de controle over de sessie in handen.

Wanneer deze indicatoren aanwezig zijn, dan is het onze taak om in de eerste plaats de kwaliteit van de therapeutische relatie te onderzoeken. Dit kan zowel direct bij onszelf, als samen met de cliënten. therapeutic allianceAlhoewel het, initieel, moeilijk kan liggen om moeilijkheden in de therapeutische band onder ogen te zien, is dit werkelijke de eerste en voornaamste stap in het versterken van de band. Het stellen van onderstaande vragen zendt in de eerste plaats een sterke boodschap aan de cliënten hoe intens wij hun ervaring en stem in het proces waarderen. Vraag hen:
• Hoe voel je je over de therapie?
• Voel je je door mij begrepen? Begrijp ik je zoals jij het bedoelt?
• Werken we nog steeds aan de juiste dingen?

Het versterken van de band.

Uiteraard werken we in EFT in zekere zin altijd aan de therapeutische band, maar als er moeilijkheden opgemerkt worden dan zijn er specifieke manieren om de band te versterken beschikbaar.

Leid de Sessie.

Koppels onder hoogspanning en hoog conflict koppels verlangen dat de therapeut expliciet de leiding neemt van de sessie. Het leiding nemen creëert veiligheid op het meest basale niveau in een reactief, geëscaleerd systeem. Zorg ervoor dat elke partner aan bod komt, zodat beiden zich comfortabel voelen, en zorg ervoor dat de cyclus de sessie niet overneemt. Geef jezelf de toestemming om gewone sociale regels te overtreden door het proces te onderbreken en te sturen. Het kan handig zijn om een aantal zinnen klaar te hebben voor gebruik. Hier volgen enkele voorbeelden. Tegen en erg praatvaardige partner kan je zeggen “ Dank je wel om je beleving te delen met ons, nu zou ik wat meer willen horen hoe je partner zich voelt over de relatie”, of “ Ik ga je even stoppen, je zegde net iets erg belangrijk dat ik beter zou willen begrijpen…” Om beschuldigen te beperken en meer zelfreflectie te stimuleren: “ En wat doet dat met jou als h/zij dat doet?” of “ Ik hoor je zeggen XXXX wat ging er in je om toen je XXXX zegde?”. Wanneer de cyclus herhaaldelijk de sessie kaapt: “ Ik merk dat de dingen snel uit de hand kunnen lopen bij jullie, daarom ga ik jullie van tijd tot tijd onderbreken om verder te raken in dit gesprek…is dat ok voor jullie?”. Je kan ook je handen gebruiken om een stop of een time out teken te geven.

Afstemmen.

Afstemmen houdt onder andere in de cliënt ontmoeten waar zij zich nu bevinden, door hun wereld te begrijpen en dit begrijpen met hen te delen. We kunnen de essentie van de persoonlijke wereld van een persoon bevatten door onszelf toe te laten om ons ‘ in te voelen’ in hun ervaring door ons hun woorden, inhouden, kaders en wereldvisie ‘ aan te meten’. We vragen ons dus af, “ Hoe zou het voelen als ik deze woorden zou gebruiken, deze gebeurtenissen zou meemaken, of dit standpunt zou komen in te nemen?”. Gebruik daarbij je eigen emotionele ervaring als referentiepunt om een band of overlap te zoeken met de ervaring van de cliënten.

Geef Voorkeur aan de Stem van de Cliënten.
Om voorkeur te geven aan de stem van de cliënten erkennen we het verslag van hun ervaringen als zinvol in een gegeven context. Dit vertelt onze cliënten : “ Je ervaring is belangrijk, valide, e begrijpelijk.” Deze stellingname is net het omgekeerde van pathologiseren. Als we niet begrijpen dat zij reageren zoals ze dit doen, dan dienen we de context beter te onderzoeken met de vooronderstelling dat er een logische verklaring te ontdekken valt.

Bied Bijzondere Aandacht.
Soms heeft het versterken van de therapeutische band nood aan een interesse die verder gaat dan de onderwerpen die we gebruikelijk in therapie behandelen. Bijzondere aandacht en interesse in de kinderen, een hobby, een achtergrond, het werk van de cliënten kan helpen verduidelijken dat we echt om hen begaan zijn. Deze interesse vertelt de cliënten dat wij hen op holistische wijze benaderen en hen niet reduceren tot hun problemen. Een individueel gesprek met beiden kan een veilige context bieden om hen echt te leren kennen.

Therapeutische Transparantie.

Meedelen wat je voelt en hoe je hen ervaart kan een belangrijke bijdrage leveren aan het versterken van de therapeutische band, wanneer deze mededeling gebruikt wordt in het belang van de cliënten: “ Ik ben geraakt door hoe hard je je best doet om bij deze moeilijke gevoelens te blijven stilstaan”. Dit mededelen kan ook gebruikt worden bij boze, vijandige cliënten. Reflecteer dan op een niet reactieve manier het proces en zijn impact. Bijvoorbeeld, gebruik makend van RISSSC, “ Kan je horen dat wanneer ik je vraag hoe het met je gaat, je antwoord er met een kwade toon uitkomt? Ik voel mij dan een beetje gestoken en teruggeworpen. Ik vraag mij af of er een deel van jou is dat de indruk heeft dat ik te dicht bij kom en dat de nood voelt om mij inderdaad op een afstand te houden?”. Het kan voor de cliënt een geheel nieuwe ervaring zijn om een niet reactief antwoord te krijgen en tegelijkertijd de oprechte interesse van de therapeut te voelen. Mogelijk opent dit een geheel nieuw te verkennen gebied omtrent gehechtheidsangsten om iemand nabij te laten komen.

Individuele Sessies.

Individuele sessies kunnen een gelegenheid bieden voor veiligheid en aandacht die niet mogelijk zijn in gezamenlijke sessies wanneer er sprake is van een impasse. Om de band te versterken gedurende een individuele sessie kan de therapeut gebruik maken van alle boven genoemde benaderingen. De therapeut kan bijvoorbeeld intens de aandacht richten op het afstemmen, een bijzondere inspanning leveren om te valideren en de stem van de cliënt de voorrang te geven, interesse tonen in niet therapeutische aspecten van zijn/haar leven en ervaringen delen met de cliënten. Individuele sessies zijn in het bijzonder van nut bij personen die moeite hebben met vertrouwen en veiligheid zoals sommige trauma overlevers. Deze sessie kunnen ook van belang zijn bij geëscaleerde koppels.

Besluit.

De therapeutische band is een fundamenteel belangrijk deel van EFT. Sue zegt dat de therapeut een samenwerkingsrelatie aangaat in het verwerken van de ervaringen en in het creëren van een nieuwe dans. Een sterke therapeutische band zorgt voor een veilige basis voor het koppel om hun ervaring te verkennen en elkaar terug te zoeken.

Veronica Kallos-Lilly, Ph.D., R.Psych.
Certified EFT Supervisor & Trainer
Vancouver Couple & Family Institute
Scott R. Woolley, Ph.D.
Certified EFT Supervisor & Trainer
EFT Training & Research Institute at Alliant University

Share Button

Comments are closed.