Hechting... Cycli... Emoties... H.C.E. - Een EFT Sessie Instrument

(Oorspronkelijke tekst: Yolanda von Hockauf)

Ondanks de duidelijkheid van het EFT model worden we soms toch nog meegesleept door inhoud en andere randfenomenen. In “Veilig verbinden” (2004) spreekt Sue over het organiseren van sessies rond cycli, emoties en hechting.

De Getrouwheidsschaal van Wayne Denton (Denton, Johnson & Burleson, 2009) beklemtoont eveneens het belang van de focus tijdens de sessie te houden op emotie, de negatieve interactiecyclus en hechtingsfenomenen (item 10).

Onderstaand diagram kan ons helpen gefocust te blijven op waar het binnen EFT echt om gaat.

cycli

 

Deze drie basiselementen van EFT zijn staan voortdurend met elkaar in verbinding en beïnvloeden elkaar. Ze zijn onafscheidelijk en met elkaar verbonden. De kunst binnen EFT is om elk element uit te diepen zonder het grotere plaatje uit het oog te verliezen.

1. Cycli (systemisch)

In deze context beschouwen we cycli als het interpersoonlijke deel van EFT, nl. de interactionele posities en patronen zoals achtervolgen-terugtrekken die vooral uitgediept worden in Stap 2. Zonder een beeld te hebben van wat een koppel precies doet wanneer ze zich in het midden van hun gevecht bevinden, kunnen we niet zien hoe hun worsteling eruit ziet, wat aanleiding geeft tot hun emotionele reactiviteit en wat de hechtingsonveiligheid bekrachtigt. Het gedrag levert de context/tekens waarover de emotie gaat en het bekrachtigt de cruciale hechtingsmodellen. Vandaar dat de pijlen in twee richtingen wijzen.

2. Emoties (intrapsychisch)

Emotie is een krachtige bron van informatie over hoe koppels hun relatie zien. Het is ook een vorm van communicatie die de partners beïnvloedt, en zowel de negatieve cyclus als de cruciale hechtingservaringen bekrachtigt. We beginnen te werken met de emoties van onze koppels in Stap 3, nl. wanneer we de intrapersoonlijke (intrapsychische) ervaringen van elke partner onthullen. Deze emoties worden in hun context geplaatst door het gedragssystemische deel van de cyclus van het koppel, wanneer we de emotie verbinden aan de actieneiging. Emotionele expressie is ook (impliciet en expliciet) beladen met boodschappen over het zelf en de ander. Opnieuw, de tweerichtingspijlen creëren een beeld van deze samenhang tussen emotie, cycli en hechting.

3. Hechting (betekenistoewijzing)

Wanneer een partner de betekenis van een typische interactie of emotie beoordeelt, verschijnen hun kernstandpunten: het model van het zelf en de ander. Dit zorgt op zijn beurt voor krachtige emoties en gedragspogingen om de benauwende ervaring te wijzigen (bijvoorbeeld zich terugtrekken om de angst voor afwijzing te reguleren). In Stap 4 helpen wij onze koppels de hechtingsbetekenis van hun cyclus en emoties te begrijpen. Opnieuw wordt de onderlinge verbondenheid van de drie elementen duidelijk, geïllustreerd door de kringloop van het diagram.

Hoe beïnvloeden deze drie aspecten van het EFT model elkaar?

Het volgende casusvoorbeeld illustreert hoe onze koppels ons helpen om ons op natuurlijke wijze doorheen de cirkel te bewegen, vaak door wat er ontstaat in het actuele (hier-en-nu) proces van een sessie.

Stelt u zich voor dat dit echtpaar in uw kantoor komt – een klassiek vrouwelijk toenadering/achtervolgen, een mannelijk terugtrekkingspatroon:

De vrouw heeft een minachtende blik op haar gezicht en begint meteen de tekortkomingen van haar partner te beschrijven: hij bracht haar naar dit land vanuit haar thuisland met de belofte dat ze afwisselend ook in haar geboorteland zouden wonen, maar nu weigert hij. Ze is ongelooflijk eenzaam, maar kan dit alleen uiten in de vorm van beschuldigingen. Hij, op zijn beurt, brengt nauwelijks tijd door met haar; als hij niet aan het werk is, is hij in de garage waar hij omringd is door zijn sportuitrustingen en bier. Terwijl ze doorgaat met haar kritiek, blijft het gezicht van de man onbewogen, vertoont geen enkele emotie. Hij doet enkele pogingen om zijn situatie uit te leggen en om uit te leggen dat hij geen andere opties heeft, hoe hij geen werk kon vinden in haar land… maar lijkt vooral verslagen. Hij lijkt naar zijn emotionele garage te zijn verdwenen.

Hoe verhouden de drie speerpunten van EFT zich bij dit echtpaar, en hoe versterken ze elkaar?
Kijk nog eens naar het schema. Wij kunnen een koppel helpen hun ervaring te begrijpen op elk van de drie punten, afhankelijk van wat ze eerst tonen in de sessie.

Omdat de vrouw de sessie begon door haar partner actief te bekritiseren, gaan we de cirkel binnen via de “cycli”. Haar kritisch achtervolgen is een sterke kracht en we kunnen de pijl in beide richtingen volgen om zowel de impact op haar als op haar partner te volgen.

Als we de pijl naar links (“emoties”) volgen, beginnen we de gevoelens te verkennen in haar achtervolgend gedrag: boosheid, en eronder, misschien eenzaamheid en angst. Voortgaand op de pijl in de richting van “hechting”, openen we haar diep gevoel van onbelangrijkheid en “niet geliefdheid”. Het openen van deze cruciale hechtingsonzekerheid kan ons leiden tot het terug volgen van de pijl richting “emotie”, waar we haar ervaring van primaire angst en verdriet kunnen uitdiepen. Wanneer ze dit op een nieuwe, meer kwetsbare manier met haar partner deelt, hebben we de pijl terug naar “cycli” gevolgd, waarbij ze erin slaagt om tijdelijk een positieve interactie met haar partner aan te gaan. We kunnen vervolgens de pijl naar rechts volgen, in de richting van “hechting”, wanneer zij zijn aanvaarding van haar kwetsbaarheid ervaart en een ontluikend gevoel waarneemt dat zij dan toch van belang kan zijn voor hem, dat hij er toch om geeft.

De beweging van de vrouw op de cirkel heeft ook gevolgen voor haar partner. Wanneer ze haar boze kritiek uitdrukt, verklaart hij dat hij niets juist kan doen, dus voor hem bevinden we ons op de cirkel bij “hechting”, waarbij we zijn gevoel openen dat hij een complete mislukking is in haar ogen. In zijn ogen zijn haar uitspraken beladen met een afwijzing. Terwijl hij dit articuleert kunnen we de pijl richting “emoties” volgen, hem helpen bij het uitdrukken van zijn frustratie over zijn onvermogen om haar gelukkig te maken. Blijvend bij deze emotie, ontstaat er een gevoel van gekwetstheid, en verdriet. Op dit moment is hij meer verbonden met zichzelf en is hij mogelijk in staat omhoog te gaan in de richting van “cycli” en haar te vertellen over deze pijn in plaats van door te gaan met het creëren van de negatieve cyclus te door zich terug te trekken.

Als alternatief kunnen we beginnen met ons te verplaatsen van “cycli”, waar hij zich onttrekt aan haar kritiek, en linksaf gaan richting “emoties”, met de vraag hoe hij zich binnenin voelt als hij zich terugtrekt. Zijn gevoelens van frustratie verschuiven naar hulpeloosheid en dan kunnen we de pijl volgen naar “hechting” terwijl hij zijn gevoelens van mislukking en complete afwijzing verwoordt aan zijn vrouw.

We kunnen dan terugkeren naar het verkennen van de impact op de vrouw, wanneer ze van hem voor de eerste keer hoort dat hij diep wordt geraakt door haar aanvallen, en kunnen we haar nieuwe emoties of hechtingservaringen verkennen.

Hoewel dit een vereenvoudigd voorbeeld is van hoe de H.C.E. cirkel te gebruiken, illustreert het de onderlinge verbondenheid van de drie elementen.

Als je je meer bewust wilt worden van hoe je je sessies neigt te focussen, zijn hier enkele vragen die je jezelf zou kunnen stellen:

1. Als ik neerzit met mijn koppels, ben ik meer comfortabel wanneer we systemisch (cycli) of intrapsychisch (emotie) werken? Heeft mijn training of persoonlijke stijl een van deze meer dan de andere benadrukt? Hoe kan ik een evenwicht vinden tussen deze twee elementen in mijn sessies?

2. Pas ik consequent het hechtingsframe toe op de worstelingen mijn koppels? Wanneer koppels hun problemen inbrengen, hoe kan ik er dan voor zorgen dat ze begrijpen dat ze terecht vechten voor een veilige verbinding?

3. Als ik het gevoel heb vast te zitten of te ontsporen, hoe kan ik een stap terug zetten en nadenken over op welke van de drie elementen ik me zou kunnen richten om ons weer op de rails te helpen?

Hoewel het bereik van dit artikel ons niet toelaat te bepalen hoe te beslissen op welk aspect te focussen op welk moment van de behandeling, kan het diagram ons wel helpen binnen het EFT kader te blijven. Als je binnen deze drie gebieden werkt, doe je aan EFT !

Share Button

Comments are closed.